Kanada, Böyük Britaniya, Avstraliya, Yeni Zelandiya və Norveç İsrailin iki radikal sağçı nazirinə qarşı sanksiyalar tətbiq etdiklərini elan etdilər. CNN-in yazdığına görə, səbəb kimi onların fələstinlilərə qarşı dəfələrlə zorakılığı təşviq etmələri göstərilib. Bu addım Qərbdə İsrailin işğal olunmuş İordan çayının qərb sahili və Qəzza zolağında atdığı addımlara artan tənqidin fonunda atılıb.
Böyük Britaniyanın məlumatına görə, milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben Qvir və maliyyə naziri Betsalel Smotriç səyahət qadağası və aktivlərin dondurulması ilə üzləşəcəklər.
Ben Qvir və Smotriç İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahunun kövrək hökumət koalisiyasını ayaqda saxlayan radikal sağçı partiyalara rəhbərlik edirlər. Hər iki şəxs həm Qəzza müharibəsi, həm də işğal olunmuş ərazilərlə bağlı kəskin və alovlu çıxışlarına görə tənqid olunurlar.
Sanksiyalar Avstraliya, Kanada, Yeni Zelandiya, Norveç və Böyük Britaniya tərəfindən birgə tətbiq edilir. Beş ölkənin xarici işlər nazirlərinin yaydığı birgə bəyanatda deyilir:
“Biz iki dövlətli həll yoluna sadiqik – bu, həm israillilərin, həm də fələstinlilərin təhlükəsizlik və ləyaqətinin təmin olunmasının və bölgədə uzunmüddətli sabitliyin yeganə yoludur. Lakin bu məqsəd radikal məskunlaşma zorakılığı və məskunlaşma siyasəti ilə təhlükə altındadır”.
Bəyanatda daha sonra bildirilir ki, İtamar Ben-Qvir və Betsalel Smotriç radikal zorakılığı və fələstinlilərin insan haqlarının kobud şəkildə pozulmasını təşviq ediblər: “Fələstinlilərin zorla köçürülməsi və yeni yəhudi yaşayış məntəqələrinin yaradılması ilə bağlı çağırışlar qorxunc və təhlükəlidir”.
Sanksiyalar ABŞ-ın mövqeyindən fərqli bir xətti təmsil edir. ABŞ hələ də İsrailə sadiqliyini qoruyur və keçən həftə BMT Təhlükəsizlik Şurasında Qəzzada daimi atəşkəsi tələb edən qətnaməni veto etmişdi.
“Humanitar yardımın HƏMAS-a çatmamasını təmin edəcəyəm”
ABŞ dövlət katibi Marko Rubio bu sanksiyaları tənqid edərək bildirib ki, Ben Qvir və Smotriç sanksiyalara qarşı sərt mövqe sərgiləyiblər və onları “Britaniyanın müstəmləkə dövrünə” bənzədiblər.
Ben Qvir isə sanksiyaların onu qorxutmadığını deyib: “Mən ölkəmiz üçün fəaliyyət göstərməyə davam edəcəyəm və humanitar yardımın HƏMAS-a çatmamasını təmin edəcəyəm”.
Smotriç isə yeni yaşayış məntəqəsi olan Mitzpe Zivdə çıxış edərək bildirib: “Britaniya məni sanksiya etməklə fələstin dövlətinin yaradılmasına mane olduğum üçün cəzalandırmaq istəyir. Amma biz buna imkan verməyəcəyik”.
İsrailin xarici işlər naziri Gideon Saar deyib ki, gələn həftə xüsusi iclas çağırılacaq və bu qərara cavab müzakirə ediləcək.
Beş Qərb ölkəsi öz bəyanatında həmçinin vurğulayıb ki, bu addımlar İsrailin təhlükəsizliyinə olan dəstəklərini dəyişmir: “Biz 7 oktyabr HƏMAS hücumlarını qətiyyətlə pisləyirik. Sanksiyalar yalnız İsrailin öz təhlükəsizliyinə və beynəlxalq nüfuzuna zərər verən fərdlərə yönəlib”.
Ben Qvir Qəzzada atəşkəsə etiraz edərək Netanyahunun hökumətindən çıxmış, lakin müharibə bərpa olunduqdan sonra geri dönmüşdü. O, dəfələrlə fələstinlilərin Qəzzadan çıxarılmasını dəstəkləyib.
Smotriç isə Qəzzanın “dağıdılması” və mülki əhalinin başqa ölkələrə köçürülməsi ideyasını dəstəkləyib.
Böyük Britaniyanın xarici işlər naziri David Lammy onun bu fikirlərini “ifratçılıq və dəhşətli” adlandıraraq sərt şəkildə tənqid etmişdi.
